KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

“VATANDAŞ GAZETECİLİĞİ”, VAR OLMANIN DİĞER BİR ADI…

  Arzu KILIÇ

          arzu.kilic@tbd.org.tr
         “VATANDAŞ GAZETECİLİĞİ”, VAR OLMANIN DİĞER BİR ADI…
Değerli okurlar,
 
Bu ay sizler için son dönemlerde medya ve iletişimin güncel ve sıcak tartışma konularından biri olan “yurttaş gazeteciliği” kavramını ele aldım. Kavram olarak “yurttaş gazeteciliği; “halk gazeteciliği”, “katılımcı gazetecilik”, “demokratik gazetecilik”, “gerilla gazeteciliği” ya da “sokak gazeteciliği” olarak da biliniyor.
 
Günümüzde fikrini söylemenin, bilgiyi rapor etmenin, günlük haberleri izlemenin şekli değişti. “Vatandaş gazeteciliği”, halkın haber ve bilgiyi toplama, kaydetme ve yayma süreçlerinde aktif rol oynaması olarak da tanımlanıyor. Yani geleneksel gazetecilik yerini yeni bir gazetecilik anlayışına bıraktı diyebiliriz.
 
Bugün birçok basın yayın organı vatandaş gazeteciliğinden yararlanıyor. Örneğin Milliyet, Radikal vb. Yurtdışından en iyi bilinen CNN’in iReport’u (http://ireport.cnn.com/).
 
Sosyal medya araçları sayesinde vatandaş gazeteciliği daha yaygın hale geldi. Ancak bu arada “vatandaş gazeteciliği” ile ilgili ciddi eleştiriler de yapılıyor. “Vatandaş gazeteciliği”nde “haber ne kadar doğru”, “bilgi güvenilir mi?” İşte bu sorular ve yanıtları büyük önem taşıyor.
 
Kullanıcılar tarafından üretilen içeriğe yönelik, “doğruluk” ve “kesinlik” kaygılarının olduğu sıklıkla dile getiriliyor. Gelelim benim söyleşiye... Türkiye’nin önemli bir ismine “vatandaş gazeteciliği” kavramı hakkında sorular yönelttim. Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Özge Mumcu. Kendisi 1993’te bir suikaste kurban giden usta gazeteci merhum Uğur Mumcu’nun kızı. Özge Mumcu ile söyleşi yapmak benim için çok önemli ve gurur vericiydi. Zaman ayırdığı için kendisine buradan bir kez daha teşekkür ediyorum.
 
Bu söyleşiye ayrıca Bilişim Dergisi’ndeki (www.bilisimdergisi.org/s153/index.html?page=110 ) sayfamdan da ulaşabilirsiniz.
 
Keyifli okumalar dilerim.
 
 “Vatandaş gazeteciliği”, var olmanın diğer bir adı…
“Gerçeği arama” temel ilkesinin vatandaş gazeteciliğinde de göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret eden Mumcu, aksi durumda dedikodu haberciliğinin önüne geçilemeyeceğini vurguluyor. Mumcu, “vatandaş gazeteciliği”nin, merkez medyayı besleyen unsurlardan biri olabileceğine inanıyor.
 
Arzu Kılıç: Bilişim teknolojileri sayesinde artık herkes güncel olaylarla ilgili birbirini bilgilendirip yorumda bulunabiliyor. Bloglar, İnternet sayfaları, portallerdeki haberlere yapılan yorumlar, wikiler, forumlar, elektronik mesajlar ve benzeri mecralar sayesinde yepyeni bir gazetecilik doğdu. Teknolojinin bireylere kendilerini ifade etme olanağı sunması yeni kavramların ortaya çıkmasına yol açtı. “Vatandaş gazeteciliği” de bunlardan biri. Kişilerin gördükleri bir olayı kendi olanaklarıyla amatör olarak çekip yayınladıkları “vatandaş gazetecilik” kavramı, günümüzde tüm medyayı yeni bir yapılanmaya zorluyor. Eskiden medyada, sadece profesyoneller söz sahibi iken, yeni dönemde amatör veya bireyler de artık çok etkili olabiliyor. Ayrıca, yüz binlerce okuru olan gazetelerin yazarı, televizyonların sunucu ve programcıları da yazılarını ya da programlarını da tweeter’dan paylaşmak zorunda kalıyorlar. Bazı uzmanlara göre, önümüzdeki yıllarda medya kuruluşlarının kendi muhabirleri, kendi haberleri olmayacak. Onun yerini haberlerini kamusal alanda paylaşan, gündemin nabzını tutan bağımsız gazeteciler alacak. Bugün pek de ciddiye alınmayan “vatandaş gazeteciliği” çok önemli bir kavram haline gelecek. Siz bu görüşe katılıyor musunuz?
 
Özge Mumcu: Öncelikle Twitter’ı birey olarak nasıl kullandığımız ve toplumsal algıyı nasıl değiştirdiği üzerinden bu soruyu yanıtlamak gerekiyor. Öncelikle, Twitter, kullanımda eskiye göre sınırları değişen bir bireyselliğin yeniden gösterimi söz konusu. Yani, daha önce rutin bir işte çalışan, öğrenci, siyasal ve toplumsal görüşlerini Ekşisözlük gibi daha çok nickname’lerle yazarken, Facebook ve Twitter bu görünmezliği yıktı. Bir noktadan sonra, bireylerin kendilerini sosyal medya üzerinden gerçek isimleri ve görüntüleriyle var etmesi gibi bir durum ortaya çıktı. Facebook’un eşzamanlılık konusunda Twitter’dan daha yavaş olduğunu düşünürsek, Twitter, aktif kullanan insanların kendi varlığını göstermesi için yegâne yollardan biri haline döndü. Twitter’dan önce ünlü olan yazarlar ile twitter ünlüsü diye bir ayrım ortaya çıktı. Sanırım bu durum yakın zamanda aşılacak, kim daha önce köşe yazarıydı, kim bloglarda yazarak meşhur oldu bunların önemi kalmayacak. Ancak bunun çok iyi bir duruma evirileceğini düşünmüyorum. Ön plana geçme isteği, bilgi kirliliğini de beraberinde getiriyor.
 
Twitter özelinden gidersek, bu alanda yapılan 140 vuruşlu yorumlar, özellikle bundan bir iki yıl önce takipçi arttırmanın bir yolu oldu. Takipçi arttırmak ise tanınır olmanın önemli yollarından birine döndü. Zeynep Atikkan ve Aslı Tunç, “Blogdan Al Haberi” kitaplarında şu saptamanın altını çiziyor: “Toplumların gerçeği arama ve kendini ifade etme ihtiyacı her zaman mevcut, tıpkı özgürlüğe duyulan ihtiyaç gibi.” 
 
Vatandaş haberciliğini ele alırken, gazeteciliğin temel ilkelerinden biri olan “gerçeği arama” niteliğini de göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Vatandaş gazeteciliği ise şu an Twitter’ın dağınık alanlarından önemli bir tanesi. Twitter’ın çok söylemli yapısı, durumun böyle olmasını doğal kılıyor.
 
Twitter herkesin kendini bir şekliyle var ettiği ve bir şekliyle görünür kıldığı bir yaşam alanı. Zamanın geçiciliği ile yegâne olabilme arzusunun toplamı bu mecrayı daha uzun süre var edecek gibi.
 
A.K:“Vatandaş gazeteciliğinin medyaya olumlu katkılar getireceği” belirtiliyor. Bu konudaki değerlendirmenizi alabilir miyiz? Sizce “vatandaş gazeteciliği” medyaya neler katacak? Ve, getireceği olumsuzluklar neler olacak?
 
Ö.M: Vatandaş gazeteciliğinin olumlu ve olumsuz özelliklerini birkaç örnek içinde ele almak daha iyi. Örneğin, iki ay önce Mehmet Ali Birand’ı kaybettik. Birand, Türkiye’de haberciliğin önemli temsilcilerinden biriyken, sabah saatlerinde ölümü, ailesinden teyit alınmadan açıklandı ve bir saat sonra makineye bağlı olarak yaşadığı haberini oğlu Twitter üzerinden duyurdu. Bu özellikle bir gazetecinin arkasından yapılacak en kötü tutum. Akşam saatlerinde ölümü açıklandı. Ama o sırada Twitter taziye defterine dönmüştü. Aslında bu durum herkesin başına da gelebiliyor. Münir Özkul her pazartesi nedense Twitter’da öldürülüyor, buna bağlı türlü haberler çıkıyor. Yani, vatandaş haberciliğinin de, bu durumla bağlantılı olarak ele alırsak, kaynağının güvenilir olması gerekir. O nedenle, “haber nedir, haber kaynağı ne olmalıdır”, vatandaşların da bunları bilmesi gerekir. Yoksa dedikodu haberciliğinin önüne geçilemez. Yorum, doğru bilginin önüne defalarca geçer. 
 
A.K.: CNN Türk, Radikal, Milliyet ve birçok gazetenin İnternet sitelerinde vatandaş gazetecilik örneklerini görebiliyoruz. Vatandaş gazeteciliğin doğruluğunu kontrol etmek mümkün mü? Vatandaş sadece bilgiyi sunmanın dışında disiplin, analiz yeteneği, açıklama ve içerik oluşturmaya da başlarsa gazetecilik mesleği tehlikeye girer mi?
 
Ö.M.: Teyit edilmiş doğru haberin değerini yitireceğini düşünmüyorum. Yani, bu mesleği eğitimini alarak profesyonel olarak yapanlar ile Twitter üzerinden haber yayanlar arasındaki fark, zaman içinde daha da belirecek. Şu anki yapısıyla, medya, hâlâ reklam pastasının yüksek olduğu bir yer; ancak Twitter serbest kürsü gibi. Bu noktadan meslek icra etmek sadece bir hobi… “Vatandaş gazeteciliği”, merkez medyayı besleyen unsurlardan biri olabilir. Zaten iyi haber veren, gazetecilik mesleği dışında çalışanları da, medyanın gazetecilik mesleğine yönelteceğini düşünüyorum.
  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 7900 Defa Okundu
2013-04-03

SON YAZILARI

Minyatip söyleşisi Yazar Kılıç’tan Nezih Kuleyin ile Söyleşi AŞKIN BEDEN DİLİ, NEZAKETİN BEDEN DİLİDİR Üç kere “AYN” deyin… “Neşeli Günüm” ile neşelenin! “Kurum kimliğiniz ile yaptığınız paylaşımlara özen gösterin!” Gazeteci Şeref Oğuz: Ar-Ge genellikle bizde Ür-Ge’ye dönüşüyor Yazar Kılıç’tan Prof. Dr. Alkin ile Söyleşi Azeri sanatçı Cavit Tebrizli ile söyleşi Gramafon ve plaklarla zamana yolculuk…

YORUMLAR



ŞAHİN 2013-04-15
KANDIRMA

21.yy vatandaş gazeteciliğiyle insanların daha zor kandırıldığı bazılarının kandırılamadığı bir yy olacak bence::))satılmış editörler kendilerine yeni bir iş baksa iyi olur:))

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Kafkas Üniversitesinden Çanakkale Şehitlerimize Z
Kafkas Üniversitesinden Çanakkale Şehitlerimize Ziyaret
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Kars için bakanımız için!
Kars için bakanımız için!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır