KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

ERþEBLRLLK VE ULAþýLABLRLK

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ERþEBLRLLK VE ULAþýLABLRLK

 Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik

Engelli insanlar, engelsiz insanlar için tasarlanmýþ bir toplum içinde kendilerine yer edinmeye çalýþmaktadýrlar. Ýþ, eðitim, ulaþým, rehabilitasyon ve saðlýk gibi kurumsal ve ekonomik bir çok alanda engelli bireylerin yaþadýðý sýkýntýlarýn ve eriþim güçlüklerinin tespit edilerek giderilmesi gerekmektedir. Bu konuda en büyük görev yerel yönetimlere düþmektedir.

Fiziki ulaþýlabilirlik kapsamýnda ele alýnabilecek olan toplu taþýmanýn niteliði, yollarda onlarýn geçiþini engelleyenler, resmi dairelerin ve okullarýn üst katlarýna ulaþýlabilirlik ve bunlarýn iyileþtirilmesi kýsmýna girmeden engelli ve yaþlý bireylerin ulaþýlabilirliðinin ne olduðu konusunun tartýþýlmasý gerekmektedir.

Engelliler konusunda Birleþmiþ Milletler Genel Kurulu nun 9 Aralýk 1975 teki toplantýsýnda kabul edilen 3447 sayýlý; “Engelli Kiþilerin Haklarý Beyannamesi” þu þekildedir: “Birleþmiþ Milletler Genel Kurulu üye ülkelerin vaatlerine uyarak, Birleþmiþ Milletler Beyannamesi hükümleri altýnda gerekli iþbirliði tedbirlerini almak için ve sakat kiþilerin hayat standartlarýný yükseltmek amacýyla; insan hak ve özgürlüklerinde, evrensel beyannamede ilan edilen barýþ esaslarý çerçevesinde, kiþinin insan haysiyetine ve sosyal adalete inancýný tekrar ederek; “Sakat Kiþilerin Haklarý Beyannamesi”ni ilan etmekte ve aþaðýda belirtilen bu haklarýn korunmasý için hem ulusal hem de uluslararasý tedbirlerin alýnmasýný istemektedir.”

Birleþmiþ Milletlerin yayýmladýðý bu beyanname ile birlikte Engelliler ve Yaþlýlar Genel Müdürlüðünün ilgili yönetmenlikleri ve “Özürlüler Yasasý” belediyelere ve tüm kamuya ciddi sorumluluklar yüklemektedir.

07. 07. 2005 tarihinde 5378 sayýlý “Özürlüler ve Bazý Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýndaki Kanun” yürürlüðe girmiþtir. Bu kanunda engellilerin ulaþýlabilirliðine iliþkin önemli hükümler yer almaktadýr. Bunlardan birisi þu þekilde tanzim edilmiþtir:

Madde 9: Eriþilebilirlik

1. Taraf devletler engellilerin baðýmsýz yaþayabilmelerini ve yaþamýn tüm alanlarýna etkin katýlýmýný saðlamak ve engellilerin diðer bireylerle eþit koþullarda fiziki çevreye, ulaþýma, bilgi ve iletiþim teknolojileri ve sistemleri dâhil olacak þekilde bilgi ve iletiþim olanaklarýna, hem kýrsal hem de kentsel alanlarda halka açýk diðer tesislere ve hizmetlere eriþimini saðlamak için uygun tedbirleri alacaklardýr. Eriþim önündeki engellerin tespitini ve ortadan kaldýrýlmasýný da içeren bu tedbirler diðerlerinin yanýnda, aþaðýda belirtilenlere de uygulanýr: Binalar, yollar, ulaþým araçlarý ve okullar, evler, saðlýk tesisleri ve iþyerleri dâhil diðer kapalý ve açýk tesisler; Elektronik hizmetler ve acil hizmetler de dâhil olmak üzere bilgi ve iletiþim araçlarý ile diðer hizmetler.

2. Taraf devletler aþaðýdakileri gerçekleþtirmek için de uygun tedbirleri alacaklardýr: Kamuya açýk veya kamu hizmetine sunulan tesis ve hizmetlere eriþime iliþkin asgari standart ve rehber ilkelerin geliþtirilmesi, duyurulmasý ve bunlara iliþkin uygulamalarýn izlenmesi;  Kamuya açýk tesisleri iþleten veya kamuya hizmet sunan özel giriþimlerin engellilerin ulaþýlabilirliðini her açýdan dikkate almalarýnýn saðlanmasý; Ýlgili kiþilerin engellilerin karþýlaþtýðý ulaþýlabilirlik sorunlarýyla ilgili olarak eðitilmesi; Kamuya açýk binalar ve diðer tesislerde Braille alfabesi ve anlaþýlmasý kolay nitelik taþýyan iþaretlemelerin saðlanmasý; Kamuya açýk binalara ve tesislere eriþimi kolaylaþtýrmak için rehberler, okuyucular ve profesyonel iþaret dili tercümanlarý dâhil çeþitli canlý yardýmlarýn ve araçlarýn saðlanmasý; Engellilerin bilgiye eriþimini saðlamak için onlara uygun yollarla yardým ve destek sunulmasýnýn teþvik edilmesi; Engellilerin Ýnternet dâhil yeni bilgi ve iletiþim teknolojilerine ve sistemlerine eriþiminin teþvik edilmesi; Eriþilebilir bilgi ve iletiþim teknolojileri ve sistemlerinin tasarým, geliþtirme ve daðýtým çalýþmalarýnýn ilk aþamadan baþlayarak teþvik edilmesi ve böylece bu teknoloji ve sistemlere engelliler tarafýndan asgari maliyetle eriþilebilmesinin saðlanmasý.

Görüldüðü üzere yasa kamuya, belediyelere ve özel sektöre ciddi sorumluluklar yüklemektedir. Bu sorumluluk ayný zamanda toplumsal bir sorumluluktur. Ama fiziki çevrenin hiç de engellilerin kýsýtlanmadan yaþamlarýný sürdürebilmelerine olanak varacak biçimde olmadýðý; yani sorumluluklarýn yerine getirilmediði rahatlýkla görülebilmektedir.

Yaþanýlan fiziksel çevrenin tüm toplumu düþünerek tasarlanmadýðý, yaþanýlan konuttan kamusal yaþam alanlarýna ve ulaþým araçlarýna kadar birçok çevresel unsurun, engellilerin gereksinimleri dikkate alýnarak tasarlanmadýðý bir gerçektir. Bina düzenlemeleri, mimari uygulamalar engelli insanlarý dýþlamaktadýr. Kent mekanlarý sanki engellilerin hiç bir yere gidememesi için tasarlanmýþtýr. Engellilerin kentsel mekânlarda hareket özgürlüðünü engelleyen birçok etken bulunmaktadýr: Bozuk yollar, kavþaklar, hiç olmayan veya kullanýmý mümkün olmayan rampalar, merdivenler, alt-üst geçitler, yüksek bankamatikler, özürlü sandalyesinin sýðmadýðý asansörler, iyice yükseltilmiþ veya iþgal edilmiþ kaldýrýmlar. Tüm bunlar ne yazýk ki çeþitli engel gruplarýnýn gereksinimlerini karþýlayacak biçimde tasarlanýp inþa edilmemiþtir. Metro istasyonlarýnda vatandaþlarýn boþluða düþmemeleri için konulmuþ “sarý çizgiler” bile görme engellileri düþünerek deðil engeli olmayan insanlar için konulmuþtur. Kent içi ulaþýmda yaygýn kullanýlan toplu taþýma araçlarý, engellilerin kolayca inip binecekleri biçimde tasarlanmamýþtýr. Kentte ulaþým, engelliler için kaygý verici bir sorun haline gelmektedir.

Engelli bireylerin de diðer tüm bireyler gibi sosyal ve fiziki çevreden, eðitim ve saðlýk olanaklarýndan, spor ve eðlence imkânlarýndan eþit bir þekilde faydalanmasýnýn saðlanmasý zorunluluðu vardýr. Bu bakýmdan; aslýnda tüm kamu ve özel sektörün, özellikle belediyelerin yaþanabilir kentin oluþumuna yapacaklarý katký, onlarý geleceðe taþýyacak ve o þehirde yaþayanlarý mutlu edecektir. Yaþlý ve engelli bireylerin sosyal imkânlara ulaþýlabilirlikleri konusunda her þeyden önce þu temel ilkeden söz edilmelidir: Engelliler için yap, herkes kullansýn. Engellileri izole etmeden ve yapýlan iþleri “onlar için” diye ayýrmadan tüm iþleri engellilere uygun olarak tasarlamak esas olmalýdýr.

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 10645 Defa Okundu
2017-06-29

SON YAZILARI

Ötekileþtirme! Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Eriþebilirlilik Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik Farklý Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk Ýnanmak mý, güvenmek mi? Bir Dakikalýðýna Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır