KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

ENGELLİLERİN HUKUKİ HAKLARI VE ANAYASA PAKETİ (2)

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ENGELLİLERİN HUKUKİ HAKLARI VE ANAYASA PAKETİ (2)

Engellilerin Hukuki Hakları ve Anayasa Paketi (2)

Engellilerin hukuki hakları ve anayasa paketi adlı yazımıza kaldığımız yerden devam ederek günümüzde engellilerin normal yaşama katılımlarını sağlayan bazı hukuki haklarına ve şuan kamu oyunu sıkça meşgul eden 12 EYLÜL 2010 referanduma sunulacak anayasa paketinde engellilerin hayata katılmaları önündeki engellemelere son vereceği söylenen anayasa paketi engellilerin hayata katılımlarında uğradıkları ötekileşme veya ayrımcılığa dur demek için ne gibi hakların verileceği konusuna veya vicdan nakline kendi bilgilerim çerçevesinde sizlerle paylaşımda bulunmaya devam etmekteyim…
İş Kanunu, işverenlerin yasal bir zorunlulukları olmadan, kendi özgür iradeleriyle engelli vatandaşları istihdam etmelerini sağlayabilecek bir teşvik hükmüne de yer vermiştir. 30. maddenin 10. fıkrasına göre; işverenler, kanunî oranların daha da üstünde özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru işçi çalıştırırlarsa veya 50’den az işçi çalıştırdıkları halde yani engelli işçi çalıştırma yükümlülüğü olmamasına rağmen bu kişileri işe alırlarsa, ya da çalışma gücünü yüzde seksenden daha fazla kaybetmiş birini çalıştırırlarsa, her bir özürlü için işveren, sigorta prim hisselerinin sadece yüzde ellisini kendisi öder, yüzde ellisini ise Hazine öder.
Sadece özel sektör değil, kamu kurum ve kuruluşları da engelli işçi çalıştırmakla mükelleftir. Aksi takdirde, az önce belirttiğimiz gibi, bunlar da aynı özel sektör gibi ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalırlar. Kamu kurum ve kuruluşları devletin organları oldukları için, bu noktada devlet bir anlamda kendi kendini cezalandırmak durumunda kalır. Çünkü devlet bunu kendisi yapmazsa, idari yargı yoluyla tazminata mahkûm edilir.
Özel sektörde mevcut işçi sayısının en az %3’ü engellilerden oluşmak zorundayken, bu oran kamuda %3’dür. Bu konuda kamu kurum ve kuruluşlarını, Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı denetler.
Engelli vatandaşların kamu işine yerleştirilmeleri için her yıl özel sınav açılır ve söz konu su kamu sektörü özelleştirilse bile burada daha önce işe başlamış olan engelli kişi işten çıkarılamaz. Eğer bu yer kapanacak olursa, engelli işçi, o ildeki Türkiye İş Kurumu’na başvurur ve bu yolla kendisine normalin iki misli kadar iş kaybı tazminatı ödenir.
Bunların dışında da yasal düzenlemelerle engelli bireylere sosyal güvenlik bakımından birçok sosyal hak sağlanmıştır. Bunlardan bazılarına örnekler verelim:
Engelliye, anne ve babası öldüğü zaman bunların maaşı kalır,
Engellinin hiçbir geliri yoksa, il merkezinde ikâmet ediyorsa valiliğe, ilçede ikâmet ediyorsa kaymakamlığa başvurduğu takdirde, kendisine sürekli nitelikte aylık bağlanır,
SSK ve Emekli Sandığı’nca özürlülere erken emeklilik sağlanır,
Bir yükseköğretim kurumuna giren özürlü öğrenci Başbakanlık bursundan yararlanır,
Engelli vatandaşlar bazı vergilerden muaf tutulurlar,
Devlet tiyatroları engelli vatandaşlara ücretsizdir,
Seçim günleri oy kullanma işlemlerinde engellilere kolaylık sağlanır,
Türk Hava Yolları, engelli kişilere %20 oranında indirim sağlar,
Belediye otobüsleri engelli ya da sakat vatandaşlar için indirimlidir veya ücretsizdir,
Engelli kişiler H sınıfı sürücü belgesi alma hakkını haizdir,
İmar mevzuatındaki yenilik uyarınca; kaldırım, yaya yolları, konutlar, halka açık binalar ve mekânlar, özürlü bireylerin ulaşabilirliğine uygun hale getirilecektir,
Özürlü çocuğu olan annelere 5510 Sayılı Kanun ile getirilen erken emeklilik hakkı
Ailesinde bakıma muhtaç engelli fert bulunan ya da hastası olan memura günde 1 saat izin verilecek. Bu durumda olan personel ayrıca nöbet ve gece çalışmasından muaf tutulacak.
Görüldüğü üzere, yürürlükteki mevzuat hukuku yani yazılı hukuk kuralları, engelli vatandaşları sosyal koruma altına alan kayda değer düzenlemeler içermektedir. Ancak önemli olan, bu düzenlemelerin sadece kağıt üzerinde kalmasını engellemek ve tam olarak uygulanmasını sağlamaktır. Peki 12 eylül de evet-hayır diyebilmek için sandık başına gideceğimiz referandum yani Anayasa değişikliği engellilere neler getirecek?
 Anayasa nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle engelli, yaşlı ve çocuklar gibi korunması gerekenler için yapılan pozitif ayrımlar, kimi zaman hukuki engellerle karşılaşabiliyordu. Özellikle engellilerin iş koşullarında sağlanacak kolaylıklar, ulaşımda belediyelerin indirimli tarifeleri, apartmanlardaki asansör uygulamaları gibi hizmetler eşitliğe aykırı olduğu nedeniyle itiraz edilebiliyordu. Şimdiye kadar inisiyatif çerçevesinde yapılan bu hizmetler, reform paketinin kabulü halinde anayasal çerçeveye oturtulmuş olacak. Belediyeler ve kamu kurumları, şehircilik, eğitim ve sağlık alanında yaptığı tüm yatırımlarda engelli, çocuk ve yaşlıları göz ardı edemeyecek. Reform paketinde yer alan düzenlemeyle yaşlılar, engelliler ve şehit aileleri pozitif ayrımcılıktan yararlanacak. Çocuk hakları anayasal güvence altına alınacak. Ulaşımdan sağlığa, eğitimden istihdama kadar bütün projeler, engelli, çocuk ve yaşlılar da göz önünde tutularak hazırlanacak. Anayasa değişikliği ile belediyelerin sorumluluk alanının da genişleyecek. Korunmaya muhtaç vatandaşlar için yapılan sosyal çalışmalar yerel yönetimlerin yasal sorumluluk alanına girecek.
Engelli, yaşlı ve çocuk gibi korunmaya muhtaçlar için alınan inisiyatifler anayasal hükme bağlanmış olacak.
Engelliler ilk kez Anayasa da kanunen korunma kapsamına alınacak.
Belediyelerin (yerel yönetimlerin) sorumluluğu artacak ve hizmet alanı genişleyecek.
Ulaşımda, sağlıkta ve eğitimde engelliler için uygulanan ekonomik kolaylıklar eşitliğe aykırı olmaktan çıkacak.
Özürlülerin istihdamı konusunda yasal çerçeve genişleyecek ve istihdamı artacak.
Türkiye, daha önce imzaladığı BM nin Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmesi nin gereğini yerine getirmiş olacak.
Ulaşımdan konuta şehircilik alanında yapılan tüm projeler, engellilerin kullanımına kanunen uygun projelendirilecek.
Toplumda engellilere karşı olan sosyal duyarlılık gelişecek.
Ulaşım, eğitim ve sağlık hizmetleri engelliler için daha kapsamlı işleyecek.
Korunmaya muhtaç çocuk, yaşlı ve engelliler için pozitif ayrımcılık toplumun ve kamunun gündemine gelecek.
Vicdani duyarlılıklar Anayasa ya girecek ve bütün bürokrasiyi etkileyecek.
Pozitif ayrımcılık fazladan bir hak değildir. Sadece herkesle gerçekten eşit olunabilmesinin garanti altına alınmasıdır. Yani engel türüne göre düzenlemeler yapılabilir ve bu tür düzenlemeler ayrımcılığa girmez ne zaman girdiyse…
 Unutulmamalıdır ki, hukukumuzda en büyük sorun uygulamadadır. Bunun için sivil toplum örgütleri ve biz bireyler uğraş vermeliyiz. Bilmeliyiz ki, herkes hayatı boyunca her an engelli bir kişi olma ihtimaliyle karşı karşıyadır.
  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 5201 Defa Okundu
2010-08-15

SON YAZILARI

Erişebilirlilik ve Ulaşılabilirlik Farklı Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk İnanmak mı, güvenmek mi? Bir Dakikalığına Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek Çanakkale Zaferi Ne Anlatır Ey Kahraman Türk Kadını Empatik Komşu Ötekileştirme

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Kars’ta Kazlar Neden Ölüyor!
Kars’ta Kazlar Neden Ölüyor!
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Düğün dernek full izle tek parça YENİ EKLENDİ!
Düğün dernek full izle tek parça YENİ EKLENDİ!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır