KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

ENGELLLERN HUKUK HAKLARý VE ANAYASA PAKET (2)

  Faruk OCAK

          farukocak@mynet.com
         ENGELLLERN HUKUK HAKLARý VE ANAYASA PAKET (2)

Engellilerin Hukuki Haklarý ve Anayasa Paketi (2)

Engellilerin hukuki haklarý ve anayasa paketi adlý yazýmýza kaldýðýmýz yerden devam ederek günümüzde engellilerin normal yaþama katýlýmlarýný saðlayan bazý hukuki haklarýna ve þuan kamu oyunu sýkça meþgul eden 12 EYLÜL 2010 referanduma sunulacak anayasa paketinde engellilerin hayata katýlmalarý önündeki engellemelere son vereceði söylenen anayasa paketi engellilerin hayata katýlýmlarýnda uðradýklarý ötekileþme veya ayrýmcýlýða dur demek için ne gibi haklarýn verileceði konusuna veya vicdan nakline kendi bilgilerim çerçevesinde sizlerle paylaþýmda bulunmaya devam etmekteyim…
Ýþ Kanunu, iþverenlerin yasal bir zorunluluklarý olmadan, kendi özgür iradeleriyle engelli vatandaþlarý istihdam etmelerini saðlayabilecek bir teþvik hükmüne de yer vermiþtir. 30. maddenin 10. fýkrasýna göre; iþverenler, kanunî oranlarýn daha da üstünde özürlü, eski hükümlü ve terör maðduru iþçi çalýþtýrýrlarsa veya 50’den az iþçi çalýþtýrdýklarý halde yani engelli iþçi çalýþtýrma yükümlülüðü olmamasýna raðmen bu kiþileri iþe alýrlarsa, ya da çalýþma gücünü yüzde seksenden daha fazla kaybetmiþ birini çalýþtýrýrlarsa, her bir özürlü için iþveren, sigorta prim hisselerinin sadece yüzde ellisini kendisi öder, yüzde ellisini ise Hazine öder.
Sadece özel sektör deðil, kamu kurum ve kuruluþlarý da engelli iþçi çalýþtýrmakla mükelleftir. Aksi takdirde, az önce belirttiðimiz gibi, bunlar da ayný özel sektör gibi aðýr para cezalarýyla karþý karþýya kalýrlar. Kamu kurum ve kuruluþlarý devletin organlarý olduklarý için, bu noktada devlet bir anlamda kendi kendini cezalandýrmak durumunda kalýr. Çünkü devlet bunu kendisi yapmazsa, idari yargý yoluyla tazminata mahkûm edilir.
Özel sektörde mevcut iþçi sayýsýnýn en az %3’ü engellilerden oluþmak zorundayken, bu oran kamuda %3’dür. Bu konuda kamu kurum ve kuruluþlarýný, Baþbakanlýk Devlet Personel Baþkanlýðý denetler.
Engelli vatandaþlarýn kamu iþine yerleþtirilmeleri için her yýl özel sýnav açýlýr ve söz konu su kamu sektörü özelleþtirilse bile burada daha önce iþe baþlamýþ olan engelli kiþi iþten çýkarýlamaz. Eðer bu yer kapanacak olursa, engelli iþçi, o ildeki Türkiye Ýþ Kurumu’na baþvurur ve bu yolla kendisine normalin iki misli kadar iþ kaybý tazminatý ödenir.
Bunlarýn dýþýnda da yasal düzenlemelerle engelli bireylere sosyal güvenlik bakýmýndan birçok sosyal hak saðlanmýþtýr. Bunlardan bazýlarýna örnekler verelim:
Engelliye, anne ve babasý öldüðü zaman bunlarýn maaþý kalýr,
Engellinin hiçbir geliri yoksa, il merkezinde ikâmet ediyorsa valiliðe, ilçede ikâmet ediyorsa kaymakamlýða baþvurduðu takdirde, kendisine sürekli nitelikte aylýk baðlanýr,
SSK ve Emekli Sandýðý’nca özürlülere erken emeklilik saðlanýr,
Bir yükseköðretim kurumuna giren özürlü öðrenci Baþbakanlýk bursundan yararlanýr,
Engelli vatandaþlar bazý vergilerden muaf tutulurlar,
Devlet tiyatrolarý engelli vatandaþlara ücretsizdir,
Seçim günleri oy kullanma iþlemlerinde engellilere kolaylýk saðlanýr,
Türk Hava Yollarý, engelli kiþilere %20 oranýnda indirim saðlar,
Belediye otobüsleri engelli ya da sakat vatandaþlar için indirimlidir veya ücretsizdir,
Engelli kiþiler H sýnýfý sürücü belgesi alma hakkýný haizdir,
Ýmar mevzuatýndaki yenilik uyarýnca; kaldýrým, yaya yollarý, konutlar, halka açýk binalar ve mekânlar, özürlü bireylerin ulaþabilirliðine uygun hale getirilecektir,
Özürlü çocuðu olan annelere 5510 Sayýlý Kanun ile getirilen erken emeklilik hakký
Ailesinde bakýma muhtaç engelli fert bulunan ya da hastasý olan memura günde 1 saat izin verilecek. Bu durumda olan personel ayrýca nöbet ve gece çalýþmasýndan muaf tutulacak.
Görüldüðü üzere, yürürlükteki mevzuat hukuku yani yazýlý hukuk kurallarý, engelli vatandaþlarý sosyal koruma altýna alan kayda deðer düzenlemeler içermektedir. Ancak önemli olan, bu düzenlemelerin sadece kaðýt üzerinde kalmasýný engellemek ve tam olarak uygulanmasýný saðlamaktýr. Peki 12 eylül de evet-hayýr diyebilmek için sandýk baþýna gideceðimiz referandum yani Anayasa deðiþikliði engellilere neler getirecek?
 Anayasa nýn eþitlik ilkesine aykýrý olduðu gerekçesiyle engelli, yaþlý ve çocuklar gibi korunmasý gerekenler için yapýlan pozitif ayrýmlar, kimi zaman hukuki engellerle karþýlaþabiliyordu. Özellikle engellilerin iþ koþullarýnda saðlanacak kolaylýklar, ulaþýmda belediyelerin indirimli tarifeleri, apartmanlardaki asansör uygulamalarý gibi hizmetler eþitliðe aykýrý olduðu nedeniyle itiraz edilebiliyordu. Þimdiye kadar inisiyatif çerçevesinde yapýlan bu hizmetler, reform paketinin kabulü halinde anayasal çerçeveye oturtulmuþ olacak. Belediyeler ve kamu kurumlarý, þehircilik, eðitim ve saðlýk alanýnda yaptýðý tüm yatýrýmlarda engelli, çocuk ve yaþlýlarý göz ardý edemeyecek. Reform paketinde yer alan düzenlemeyle yaþlýlar, engelliler ve þehit aileleri pozitif ayrýmcýlýktan yararlanacak. Çocuk haklarý anayasal güvence altýna alýnacak. Ulaþýmdan saðlýða, eðitimden istihdama kadar bütün projeler, engelli, çocuk ve yaþlýlar da göz önünde tutularak hazýrlanacak. Anayasa deðiþikliði ile belediyelerin sorumluluk alanýnýn da geniþleyecek. Korunmaya muhtaç vatandaþlar için yapýlan sosyal çalýþmalar yerel yönetimlerin yasal sorumluluk alanýna girecek.
Engelli, yaþlý ve çocuk gibi korunmaya muhtaçlar için alýnan inisiyatifler anayasal hükme baðlanmýþ olacak.
Engelliler ilk kez Anayasa da kanunen korunma kapsamýna alýnacak.
Belediyelerin (yerel yönetimlerin) sorumluluðu artacak ve hizmet alaný geniþleyecek.
Ulaþýmda, saðlýkta ve eðitimde engelliler için uygulanan ekonomik kolaylýklar eþitliðe aykýrý olmaktan çýkacak.
Özürlülerin istihdamý konusunda yasal çerçeve geniþleyecek ve istihdamý artacak.
Türkiye, daha önce imzaladýðý BM nin Engellilerin Haklarýna Ýliþkin Sözleþmesi nin gereðini yerine getirmiþ olacak.
Ulaþýmdan konuta þehircilik alanýnda yapýlan tüm projeler, engellilerin kullanýmýna kanunen uygun projelendirilecek.
Toplumda engellilere karþý olan sosyal duyarlýlýk geliþecek.
Ulaþým, eðitim ve saðlýk hizmetleri engelliler için daha kapsamlý iþleyecek.
Korunmaya muhtaç çocuk, yaþlý ve engelliler için pozitif ayrýmcýlýk toplumun ve kamunun gündemine gelecek.
Vicdani duyarlýlýklar Anayasa ya girecek ve bütün bürokrasiyi etkileyecek.
Pozitif ayrýmcýlýk fazladan bir hak deðildir. Sadece herkesle gerçekten eþit olunabilmesinin garanti altýna alýnmasýdýr. Yani engel türüne göre düzenlemeler yapýlabilir ve bu tür düzenlemeler ayrýmcýlýða girmez ne zaman girdiyse…
 Unutulmamalýdýr ki, hukukumuzda en büyük sorun uygulamadadýr. Bunun için sivil toplum örgütleri ve biz bireyler uðraþ vermeliyiz. Bilmeliyiz ki, herkes hayatý boyunca her an engelli bir kiþi olma ihtimaliyle karþý karþýyadýr.
  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 5293 Defa Okundu
2010-08-15

SON YAZILARI

Ötekileþtirme! Sevgi Kalpte Olmadan, Bilgi Beyinde Olmaz Eriþebilirlilik Eriþebilirlilik ve Ulaþýlabilirlik Farklý Bir Mevsim: Empati Tarihimizde Engelliler Özürlü Topluma Sevgiyi Anlatan Dostluk Ýnanmak mý, güvenmek mi? Bir Dakikalýðýna Yerime Geçer misiniz? Engelli Annesi ve Sosyal Destek

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır