KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

KARS, 8 YILDA 52. SIRADAN 62. SIRAYA DÜŞTÜ

  Sezai Yazıcı

          sezaiyazici@kha.com.tr
         KARS, 8 YILDA 52. SIRADAN 62. SIRAYA DÜŞTÜ

ARAŞTIRMA
SON 8 YILININ KAMU YATIRIMLARINDA DRAMATİK GERİLEYİŞ
 

Başbakanın önceki iktidarları kastederek mitingde “Bunlar Kars’a ne yaptı” sorusuna pek çok bileşende yanıt aranabilir. Ama onun yönteminden esinlenerek, AKP Hükümetinde kamu yatırımlarında dramatik bir çöküş yaşandığını söyleyebiliriz.
DPT verilerine göre 1999-2002 yılları arasındaki 4 yıllık sürede  Kars’ta yapılan yatırımlar, toplam kamu yatırımlarının her yıl için ortalama binde 0,65’i oranında gerçekleşmiş  ve Kars bu payla  81 il içerisinde 52. sırada yer almıştı.
 
2003-2010 yılları arasındaki 8 yıllık dönemde  Kars’ta yapılan yatırımlar, toplam kamu yatırımlarının her yıl için ortalama binde 0,41’i oranında gerçekleşmiş ve Kars 81 il içerisinde 10 basamak düşerek 62. Sıraya gerilemiştir.
 Kars, 8 yılda 52. Sıradan 62. Sıraya düştü
Başbakan her konuşmasında hükümetinin icraatlarını bir önceki döneme göre kıyaslayıp sıralamayı seviyor. Milli gelirdeki artışı ifade ederken de, IMF’ye olan borç miktarının gerileyişini ortaya koymaya çalışırken de, Türkiye Ekonomisinin küresel ölçekte geldiği yerin altını çizerken de hep rakamları konuşturuyor! Kimi zaman sayısal verileri bırakıp, kendince seçtiği uygulamalarla dönemleri karşılaştırmaya girişiyor! Kimi zaman belleğine yenik düşüyor. Kimi zaman dünya görüşünün ateşine yanıyor! Ama her seferinde hitap ettiği kesimi, yetiştiği çevrenin belâgatıyla büyülüyor! Bu yüzden en büyük gafında bile, hep en az “hasarla” kurtulmayı başarıyor!
Ancak, meydanlardan hatibini ” başarıya” taşıyan retorik kimi zamanda nesnel bilginin en mütevazı arşivinin duvarlarına çarpıyor. Bunları örnekleriyle sayıp dökmeye kalkışmayacağım elbette bugün burada. Ama ben Sayın Başbakanın pek çok konuşmasının yanı, sıra son Kars mitinginde dile getirdiği olağanüstü hal uygulamasını AKP Hükümetinin kaldırdığına ilişkin savına değinmeden de geçmeyeceğim.
Kestirmeden söyleyeyim bu savın gerçekle bir ilgisi yok. Zira, en son Diyarbakır, Hakkari, Şırnak ve Tunceli illerinde devam etmekte olan olağanüstü hal uygulaması 30 Temmuz 2002 tarihinde Hakkari ve Tunceli illerinde kaldırıldı. Diyarbakır ve Şırnak illerinde ise; “son defa olmak üzere 4 ay daha uzatılması” uygun görüldü. Ardından da olağanüstü hal uygulaması 30 Kasım 2002’de tamamen sona erdirildi.  Milli Güvenlik Kurulu’nun 22 Mayıs 2002 tarihli toplantısında alınan bu tavsiye kararı, Bakanlar Kurulu’nun 10 Haziran 2002 tarihli toplantısında görüşüldü. Ve TBMM’nin 19 Haziran 2002 tarihli oturumunda; bir başka anlatımla AKP iktidara gelmeden tam beş ay önce onaylandı.
Başbakan aynı mitingde geçmiş iktidarları kast ederek öfkeyle “bunlar Kars’a ne yaptı” diye soruyor. Bu sorunun yanıtı pek çok bileşende aranabilir. Ama ben, Başbakanın yönteminden esinlenerek, bir il için en yaşamsal bir bileşen olan kamu yatırımları açısından önceki dönemle AKP Hükümetinin uygulamalarını karşılaştırmayı deneyeceğim bugün.
DPT, geçen hafta 2009 ve 2010 yıllarında gerçekleşen kamu yatırımlarını açıkladı. Bu veriler üzerinden, 1999-2002 ve 2003-2010 yılları arasında tamamlanan kamu yatırımlarının iller içerisindeki sıralamasını yaptım. Ve 2003-2010 dönemi kamu yatırımlarını 1999-2002 yıllarında yapılanlarla karşılaştırdım. Sonuçta, Kars’ın, 10 basamak birden düşerek 81 il içerisinde 52. sıradan 62. sıraya gerilediğini belirledim. 8 yıllık dönemde, Kars’ın Cumhuriyet tarihinde kamu yatırımları açısından ilk kez bu denli bir gerileme göstermesi, Başbakanın Kars’ta yaptığı son mitingde söylediklerinin aksine şehrin dramatik bir noktaya doğru savrulduğunu ortaya koyuyor.
Zira, 1999-2002 yılları arasında 16 katrilyon 706 trilyon 308 milyar 509 milyon TL’lik toplam kamu yatırımının 44 trilyon 620 milyar 112 milyon TL’si Kars’a aktarılmıştı. Bu miktar 1999-2002 yılları arasındaki dört yıllık dönemde ülke genelinde gerçekleşen yatırımın binde 2,6’lık bölümünü oluşturuyor. Bu payla Kars, 81 il içerisinde 52. sırada yerleşmişti.
AKP 8 yılı aşkın iktidarında Kars’a gereken önemi vermedi.  Kamu yatırımları hem nitelik hem nicelik olarak azaldı. Anılan yıllar arasında gerçekleşen toplam 97 milyar 154 milyon 594 bin TL’lik yatırımdan Kars’a 325 milyon 341 bin TL’lik bir kaynağın aktarıldığı anlaşılıyor. Bu kaynak 8 yılda gerçekleşen toplam kamu yatırımlarının binde 3,3’lük bölümünü oluşturarak Kars’ı iller içerisinde 62. sıraya itti.

 
 
 
 
DÖNEMİ
TOPLAM KAMU YATIRIMI
 KARS A AYRILAN
KARS IN İLLER ARASINDAKİ SIRASI
1999-2002                            (Milyar TL)
16.706.308,509
44.620,112
52
2003-2010                               (Bin TL)
 97 154 594
 325 341
62
 
 
 
 

 Bir başka anlatımla 1999-2002 döneminde ortalama her bir yıl için Kars’a, toplam kamu yatırımlarının binde 0,65’i aktarılırken; 2003-2010 döneminde bu pay binde 0,41’e gerilemiş. DPT, 2009-2010 yılı kamu yatırımlarını 20 Mayıs 2011 tarihinden önce açıklamış olsaydı, muhtemelen Başbakan mitingde bırakınız önceki iktidarları, 19 Ağustos depremi ve 2001 ekonomik kriziyle savrulan üç parçalı koalisyonun bile kamu yatırımları açısından kendi hükümetinden daha çok Kars’a önem verdiğini görmüş olacaktı.

SIRA
İLİN ADI
1999-2002 Kamu Yatırımı (Milyar TL)
SIRA
İLİN ADI
2003-2010 Kamu Yatırımı (Bin TL)
52
KARS
44.620,112
   62
KARS
 325 341
53
BİLECİK
43.098,415
   63
KIRKLARELİ
 239 500
54
DÜZCE
39.937,001
   64
AMASYA
 228 923
55
OSMANİYE
37.111,504
   65
KİLİS
 283 009
56
HAKKARİ
37.047,865
   66
HAKKARİ
 211 845
57
SİNOP
35.529,529
   67
YOZGAT
 235 506
58
TOKAT
35.037,341
   68
OSMANİYE
 313 747
59
ERZİNCAN
34.891,605
   69
KIRŞEHİR
 276 732
60
ADIYAMAN
34.287,252
   70
TUNCELİ
 243 855
61
KARAMAN
31.679,502
   71
BURDUR
 205 190
62
KIRŞEHİR
30.977,302
   72
KARABÜK
 218 125
63
NİĞDE
30.130,605
   73
BARTIN
 249 796
64
YALOVA
27.617,067
   74
ÇANKIRI
 191 567
65
KARABÜK
27.002,290
   75
UŞAK
 170 573
66
BARTIN
26.158,320
   76
BİLECİK
 175 152
67
ŞIRNAK
25.547,306
   77
ARDAHAN
 160 433
68
MARDİN
25.297,307
   78
NİĞDE
 194 464
69
UŞAK
25.216,004
   79
IĞDIR
 144 792
70
YOZGAT
25.171,525
   80
NEVŞEHİR
 145 336
71
BİTLİS
25.048,709
   81
BAYBURT
 56 415
72
KIRKLARELİ
22.990,463
 
 
 
73
NEVŞEHİR
18.875,506
 
 
 
74
KİLİS
18.858,203
 
 
 
75
BATMAN
18.775,834
 
 
 
76
AKSARAY
17.299,001
 
 
 
77
IĞDIR
16.710,504
 
 
 
78
SİİRT
16.688,501
 
 
 
79
ARDAHAN
15.251,031
 
 
 
80
BURDUR
13.255,214
 
 
 
81
BAYBURT
8.748,502
 
 
 

DPT’nin son açıkladığı verilerden aynı dönemler içerisinde Kars’ın eğitim sektöründe 33. sıradan 31. sıraya; sağlıkta 44. sıradan 38. sıraya yükseldiği görülüyor.
Kars’ta salt kamu yatırımları açısından değil, 2009 yılında çıkarılan yeni teşvik yasasının ardından, teşvik yatırımlarında da önemli bir düşüş gözleniyor.
Çok gerilere gitmeye gerek yok. 2008 yılında Kars’ta 2 belgeye teşvik verilmiş ve  67.040.799 TL’lik bir sabit yatırım yapılmıştır. 2009 yılında, 3 belgeyle sağlanan sabit yatırım sadece 13.874.797 TL olarak gerçekleşmiş ve Kars 73. sıraya düşmüştür. 2010 yılında görece bir gelişme sağlayarak 62. sıraya yükselse de Hazine Müsteşarlığının 2011 Ocak-Nisan verilerine göre dramatik bir düşüş göstererek Kars 8.320.400 TL’lik sabit yatırımla 81. İl içerisinde 76. Sıraya gerilemiştir. 
Doğrusu şimdiye kadar Kars’ın olanakları ve bölgesel koşulları dikkate alınarak amaca uygun yapılmış bir teşvik düzenlemesinden söz etme olanağı yok. Unutmayalım ki, Kars’ın gelişmesine en önemli katkıyı, bölgesel koşulları ve sektörel olanakları dikkate alan dinamik bir teşvik yasası sağlayacaktır. 

YILI
SIRA
İLLER
Belge Sayısı (Ad)
Sabit Yatırım (TL)
İstihdam
2008
       56   
KARS
             2   
67.040.799
40
2009
       73   
KARS
             3   
13.874.797
90
2010
62
KARS
           11   
102.726.036
157
2011                 (Ocak Nisan
       76   
KARS
             3   
8.320.400
36
TOPLAM
       71   
KARS
           19   
191.962.032
323
 
 
 
 
 
 
 
2008-2011 Ocak-Nisan Teşvik Yatırımları ve Sıralama
 

  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 1965 Defa Okundu
2011-06-04

SON YAZILARI

PROF. DR. TURGUT BASKAN Bezdiren Elektrik Kesintileri, Bozulan Kars Algısı Belediye Başkanıyla ‘15 Küçük Rica’ Üzerine Söyleşi Bir Türk ve bir Ermeni tarihçinin ortak bir konu için ilk kez bir araya geldiği örnek bir çalışma: Nefes Nefese Biten Onurlu Bir Yaşam Bir mezar taşı üzerinden 1905 Rus devriminin Kars’taki izleri İsmail Aytemiz Gazi Kars Şehrengizi’nin ardından Kars, 8 yılda 52. Sıradan 62. Sıraya düştü Karstan BAKINCA

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Adem Çalkın’ın Selim Kongresi konuşmasının tamamı
Adem Çalkın’ın Selim Kongresi konuşmasının tamamı VİDEO
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Şoförlere bubi tuzağı gibi yol!
Şoförlere bubi tuzağı gibi yol!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır