KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans

BR NOSTALJ ‘DALA GAMçý’ VE ÇEVRE

  Tuncer Kýrhan

          tkirhan@hotmail.com
         BR NOSTALJ ‘DALA GAMçý’ VE ÇEVRE

Bir Nostalji ‘Dala Gamçý’ ve Çevre 

Bu sözcüklerden ilki þöyle tanýmlanýr. Geçmiþte kalan güzelliklere olan özlem duygusu ve bu duygunun baskýn duruma gelme anlayýþý. Týrnak içinde olaný ise hepimizce malum...
 
Nostalji sözcüðü günümüzde modadan, müziðe, yemekten eðlenceye kadar her þeyde bir rüzgar gibi estiðini düþünürken, bizde ‘Dala gamçý’ üzerine bir nostalji yapalým dedik.
 
Hepimizin anýlarýnda yer alan faytonlar þimdi turistik bölgelerin nostalji aracý(!) oldu. Büyükada, Abant ve Heybeliada gibi yerler çok þükür fayton pazarý halindedir. Buralara gideniniz olduysa, gördükleriniz karþýsýnda; þaþkýnlýk içinde kalýrsýnýz.
 
Çünkü güzelim yollar ve kýyýlar b.k kokmaktadýr.
 
Hal böyle olunca da faytonlar nostaljik simgedir derseniz yanlýþ olur.
 
Bugün faytonlarýn cirit attýðý ve romanlara, þiir ve tuallere konu olan doða harikasý beldeler nostalji adýna çekilmez halde iken, kontrolsüz olarak artan faytonlar sayýsý Büyük Ada’da üç yüzü aþmýþtýr. Faytoncularýn rant sevdasý, insan saðlýðýnýn önüne geçerken, insan saðlýðý uzmaný olan belediye baþkaný da bu çirkinliði kanýksamýþtýr.
 
Peki bu sayý yarýn kaç olacaktýr diye bilen de yoktur. Kargaþa ve kirlilik burada ne ise Abant ve Heybeli de de aynýdýr. Fayton nostaljiden çýkýp, ayný þehirden gelen insanlarýn rant kaynaðýna dönmüþtür.
 
Týpký, otomobil artýþýyla Türkiye rekoru kýran Ankara’da ilçelerden transfer edilen taksi plakalý araçlarla sayýsý sekiz bini bulan taksi kirliði gibi fayton pisliði yaþanmaktadýr.
 
Büyükada ve Abant’ý yönetenler þunu iyi bilmeleri gerekir ki, fayton ulaþým aracý deðil, tur atma aracýdýr. O zaman, iskele kent arasýnda belediye tarafýndan iþletmeye alýnacak ringler bu iþleri uygarca çözebilir. Aksi halde, yaz aylarýnda artan nüfusa göre fayton sayýsý artýrýlýrsa sonuç daha da kötü olacaktýr. Dünyanýn en küçük ikinci ülkesi Monaco, 40 bine yakýn nüfusu,4000 metrelik kordonu ile otomobillere izin vermiþken bir tek fayton yoktur. Bizde ise, bir þey ‘yasak’ ise devam edip durur.
 
Ýzmir dahil, kentlere veda eden faytonlar, turistik bölgelere toplanýnca çevre sorunlarý da artmýþtýr.
 
Çocukluk ve ilk gençlik yýllarýmýn geçtiði Kars’ta iklim zorluklarýna raðmen yaþananlar, ünlü þarkýcý Adamo’nun ‘Kar’da zordur yürümek’ adlý þarkýsýnda olduðu gibi yerini kýzaklara devrederken, hemen hepimizin anýlarýnda bir nostalji ile yaþarlar.
 
Nostalji bu olsa derken, sürücüyü uyarmak için kurgulanan ve yalnýz Kars’ta olan ‘Dala Gamçý’ sözcüðü mizahýn ta kendisidir. Kamçýnýn ucundan, yada sesinden kurtulmanýn lezzetini nasýl unuturuz? Bir kamçý yemeye razý olup birkaç yüz metre yolculuðu hangimiz yapmadýk sanki?
 
O günlerin faytonlarý da, faytoncularý da farklý idi. Faytonculuk bir aile mesleði olup, babadan oðula geçen, babacan güvenilir insanlarýn iþiydi.
 
Onlarý rahmetle anarken, sembol olmuþ faytoncular üzerine anýlar, yaþanmýþ öyküler, zamanla mizaha dönüþerek günümüze kadar gelmiþtir.
 
Altmýþlý yýllarýn baþýnda Kars’ta, faytoncu Salman, Erzurum’da Faytoncu Refik, Iðdýr’da Faytoncu Paþa’nýn bir nostalji olmuþ anýlarý vardýr.
 
Dilerseniz, Faytoncu Salman ile ilgili bir öykü ile bitirelim. Kars’ta güzel bir yaz günüdür. Faytoncu Salman arkadaþlarý ile Dere Ýçinde eðlenecek, sözüm ona balýk tutacaklar.
 
Alýþýlmýþ þekilde kebaplar yenir, içkiler içilir, þarkýlar türküler okunur. O arada beylik tabancasýyla da atýþ yaparlar. Hedefi kaçýran tüccar Muharrem’in mermisi, Faytoncu Salman’a isabet eder, mermi yarasý ciddi bölgede olduðu için faytonla hastanenin yolunu tutarlar. Polis ifadesi falan derken, iki bin lira karþýlýðýnda davacý olunmaz, sulh ile dönerler.
 
Olayýn yankýsý kýsa zamanda büyür, Faytoncu Salman’ýn arkadaþý, meslektaþý Garakiseli Evdil, iki bin lira iþini kýskanýrken, onun yerinde olmak ister.
 
Fayton pazarýnýn orta yerinde; ‘eye, bizde o þans mý var, ele gýymetli bir bir kurþun da bize deðseydi, mende bu kaftar atý deðiþerdim.’ der. 
 
Þimdilerde ne o faytonlar kaldý, nede Faytoncu Salmanlar.
 
Kars’taki fayton pazarýnýn hali nasýl yürekler acýsý halde ise, öteki þehirlerimizdeki kirlilikte aynýdýr.
 
Dileriz, düzelmesi için, bir gün birileri bir yerden baþlar.

 

  • Yahoo'da Payla
  • Payla
  • Payla
  • Facebook'ta Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
  • Payla
Bu Yaz 7432 Defa Okundu
2011-11-13

SON YAZILARI

Okullar Açýlmýþken Dil Üzerine Öðütler Katar Feraset ve Ahlak Tarihi Süreçte Türk Kadýn Haklarý Terör ve anayasa deðiþikliði Dilimiz Türkçe Orta Doðu Cehennemi Milli Takým Hezimeti Daha Ne Kadar Þehit, Ne Kadar Acý… Teokrasi ve Demokrasi

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VDEO HABERLER
Ciritte heyecanl anlar
Ciritte heyecanl anlar
Anketler
OK OKUNANLAR
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...
Sanayiciyim dedi, azl dolandrc kt...

Referandum Sonular, Kars Referandum Sonular, 2010 Referandum Sonular, Referandum Oy Sonular, Trkiye Referandum Sonular, izmir haber, canl referandum sonular

RSS 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansý | Kars Haberleri | Kars Haber, kars güncel, kars ajans
KHA Bedir ALTUNOK adına resmi yayın organıdır. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır