KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

NEVRUZ BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

  Tuncer Kırhan

          tkirhan@hotmail.com
         NEVRUZ BAYRAMININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Nevruz Bayramının düşündürdükleri 

Gününden önce, gününden sonra kutlanan 21 Mart tarihli Nevruz, bayramlarımız sırasında yer alsa da, meydanlarda olanlardan sonra işin tadını kaçırmaya yönelik eylemlerle nereye varılmak istenmekte olduğu bilinmemektedir.
 
Madem ki Nevruz, bir çok kültürün yaşattığı gelenekselliktir. O halde, aynı topraklar üzerinde, aynı kültür kaynağından çıkan insanların baharı birlikte kucaklaması varken, meydanlarda lastik yakarak onu bir direniş aracı yapmak barışı yaralamaktadır.
 
Nevruz’un geleneksel yapısına baktığımızda, Türk dünyasıyla birlikte, ortak değerlere sahip İranlılar, Araplar, Afganlılar ve Kürt toplulukları tarafından kutlana geldiği görülmektedir.
 
21 Mart’ta tabiatın canlandığı, gece ile gündüzün eşitlendiği, güneşin koç burcuna girdiği bir gün olarak bilinen Nevruz, Oğuz destanında “yengi kün” sözüyle anılırken, Farsça‘da, Nevbahar’dan bildiğimiz, (nev) ile gün anlamına gelen (ruz) sözcüklerinin birleşmesiyle Türkçeye girmiştir. Karların erimesiyle birlikte çıkan ‘Kardelen çiçekleri de Nevruz’un simgesi olmuştur.
 
Nevruz, öteki bayramlar gibi ulusların inanç ve kültür anlayışlarından, mitolojilerinden ve yaşam biçimleri arasında kabul gören olayların tümü iken, Azerbaycan Türklerinde “Novruz” Başkurtlar’da “Navruz” Kazaklar’da “Navrız” Kırgızlar’da “Noruz “ Özbekler’de “Növroz” Tatarlar’da”Navrez” Türkmenler’de “Novruz” Uygurlar’da “Noruz” Çuvaşlar’da “Naras”, Kürtler’de ise “Newroz” adıyla anılmaktadır.
 
Nevruz, 21 Mart tarihinde farklı renk ve kültürlerin asırlar ötesinden çıkarak, Orta Asya’dan Anadolu’ya ve Balkanlar’da yeni bir günle tanışmasının, kardeşliğin, bereketin ve uyanışın başladığı bir milattır.
 
Sosyolojik yönü ile bakıldığında ise, toplumların uluslaşma yolunda kültür ve inanç değerlerini bir mit’e yaslama gerçeğinden hareketle,21 Mart mit’i üzerine kurulan argümanlar ve kültürel kazanımların inanç kültürünü etkilediği ya da etkilenmesi şeklinde kendini gösterir.
 
Nevruz, insan ruhunun doğada ki uyanışla ortaya çıkardığı menkıbeler geleneği iken, bu geleneğin bir çok halkın inanç yaşamında yer aldığı da bir görülmektedir.
 
Hıristiyan toplumlarda, ‘Noel Baba’ sembolünün geyiklerin çektiği kızaklarla taşıdığı umut “Noel Bayramı” ise, Nevruz’daki baharın bereketi de aynı şekilde yorumlanmaktadır. Hıristiyanlıkta bahara duyulan özlem “çam ağacı” motifiyle şekillenirken, Nevruz’daki ‘Semen’ adlı çimen figürü ve yedi çeşit kuru yemiş ile yumurta boyama geleneği Hıristiyan kültürüyle benzerlikler göstermesi etkileşimden başkası değildir.
 
Toplumsal süreçte güçlü bir gelenek olan Nevruz,tarihi gelişim ve etkileşim içinde Türkler ve İranlılardan Araplar’a geçerken, inanç motifleri içinde tanrının dünya ve Adem i Nevruz’da yaratması,Nuh’un tufandan sonra karaya ayak basması, Yusuf un kuyudan, Yunus un balık karnından kurtulması,Adem’le Havva nın Arafat ta buluşması, Alevi-Bektaşi kültüründe, Hz.Ali ve Hz.Hüseyin in doğumu, hatta Hz. Ali nin Fatma ile evlenmesi ve halifeliğe geçtiği gün olarak kabul edilirken, Osmanlı’da ordunun denizlere açılması ve sefere çıkması tarihi olarak adlanır.
 
Bir başka menkıbe de ise; Firdevs’in, ‘Şehname’ adlı eserinde Pers egemenliğinde yaşayan Kürt halkına önderlik eden Kawa adlı bir demircinin ayaklanma girişiminden yola çıkarak, 21 Mart’ta sözde bir bağımsızlık miti yaratmaya çalışmak menkıbe olsa da eyleme dönüştürmek ütopyadan başkası olamaz.
 
Binlerce yıllık geleneksellik içinden günümüze ışık tutan Nevruz’un tüm insanlık için mutluluk ve bereket getirmesini dileriz.
  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 5659 Defa Okundu
2012-03-23

SON YAZILARI

Katar Feraset ve Ahlak Tarihi Süreçte Türk Kadın Hakları Terör ve anayasa değişikliği Dilimiz Türkçe Orta Doğu Cehennemi Milli Takım Hezimeti Daha Ne Kadar Şehit, Ne Kadar Acı… Teokrasi ve Demokrasi Eski ve Yeni Aylar

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Arpaçay’da Feci Kaza: 2 Ölü 4 Yaralı
Arpaçay’da Feci Kaza: 2 Ölü 4 Yaralı
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Arpaçay’da Feci Kaza: 2 Ölü 4 Yaralı
Arpaçay’da Feci Kaza: 2 Ölü 4 Yaralı

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır