KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber  kars haberleri kars ajans

HIDRELLEZ GELENEĞİ

  Tuncer Kırhan

          tkirhan@hotmail.com
         HIDRELLEZ GELENEĞİ
Hıdrellez geleneği
 
Geleneksel değerlerimizden biri de altı Mayıs’ta kutlanan Hıdrellez etkinlikleri olup, tıpkı Nevruz gibi baharın gelişiyle onun nimetlerinden yararlanmayı amaçlayan bir umuttur. İnsanların her dönemde dileklerinin olması yolunda sürekli bir beklenti içinde oldukları bilinirken, farklı bir inanç ve kültür içinde yer alan ve bugün evrenselleşen Noel Baba’nın da insanlara mutluluk dağıtması ve hediyeler getirmesi Hıdrellez’le benzerlik gösterir.
 
Her ne kadar ‘umut fakirin ekmeğidir’ denilse de, yaygın bir değişle ‘fala inanma, falsız kalma’ söylemlerinde saklı olan umut kapısının insanlar için bitmeyen bir özlem olduğunu kabul etmek durumundayız.
 
Bir şiirimizde benzer özlem ve umutlarımızı Hızır ve İlyas’a bırakışımızı nasıl anlatmışız.
 …
İstiklal Caddesinde kar yağıyordu,
İnsanlar bir var bir yoktu,
Belki de kimseler yoktu,
 Ellerimizde sevda yumağı,
Henüz vakit olmasa da,
Kule Dibi nde Hızır - İlyas’a bıraktık,
 Bin bir umutla hülyalarımızı
Şiir ve öykülerde yer alan umut kapısı Hıdrellez’den söz etmişken, onun tarihselliğinden de söz etmeden geçemeyiz.
 
Farsçadan ‘ruz’ diye gün anlamıyla dilimize giren ve Hızır peygamberle özdeşleşen Ruz-ı Hızır ‘Hızır günü’ olarak adlandırılır. Geleneklere göre Hızır ve İlyas Peygamberlerin yeryüzünde buluştukları ve insanlara iyilikler bahşettiği bir gün olan altı Mayıs halk arasında Hıdrellez olarak yerleşmiştir.
 
Hıristiyan dininin ilk mezhebi Gregoryen takvimine göre 6 Mayıs’tan 8 Kasım’a kadar olan süre Hızır Günleridir. Demek ki 6 Mayıs’a kadar olan süre kış mevsimini, bu günden itibaren de sıcakların başladığı gün olarak kabul edilir.
 
Hıdrellezin üzerine yapılan yorumların başında medeniyetlerin beşiği olarak bilinen Mezopotamya ile Anadolu kültürüne ait olsa da, Hıdrellezin Orta Asya Türklerindeki Şaman inançlarına ait oluşu güçlüdür.
 
Yaygın bir inanca göre, hayat suyu (ab-ı hayat) içerek ölmezliğe ulaşan Hızır peygamber baharla birlikte insanlar arasında dolaşarak zor durumda olanlara yardım eden, bolluk-bereket ve sağlık dağıtan, ermiş ya da peygamberdir. 
 
Geleneksel kültürümüzde sıkıntı da kalan insanların ‘Yetiş ya Hızır’ sözü hatırlanırken, altı Mayıs gecesi zor durumda kalanların yardımına koşan bir Hıdrellezin olduğu, hastalara şifa verdiği,bitkilerin yeşermesini, hayvanların üremesini, şansların açılmasına yardımcı olan uğur ve kısmet sembolü olduğuna inancı yaygındır.
 
Büyük şehirlerde daha az olmakla birlikte kırsal kesimlerde gözlenen hıdrellez etkinlikleri için ön hazırlıklar içinde dileklerin sıra sıra yazıldığı, sembolik resimlerin çizildiği ve gecenin bir vaktinde bahçedeki gül ağaçları dibine açılan çukurlara sokulan dileklerin Hızır peygambere havale edilmesi hemen herkesin bildiği şeylerdir.
 
Anadolu’nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve “Hızır hakkı” olarak kurban kesme gibi geleneklerde vardır.
 
Hıdrellezde özellikle bekar olanlar için bir talihin açılması törenleri yapılması yaygındır. Bu törene İstanbul ve çevresinde “baht açma” Ege bölgesinde “bahtiyar” Yörük ve Türkmen geleneklerinde “mantıfar” Balıkesir ve çevresinde “yüzük atma” Edirne ve çevresinde “niyet çıkarma” Erzurum ve Kars’ta “mani çekme” adı verilen Hıdrellez gününde, Hızır ve İlyas Peygamberin tüm insanlara mutluluk getirmesini dileriz.
(BA-BA-S) GAZİ KARS (KHA)
  • Yahoo'da Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
  • Paylaş
Bu Yazı 36388 Defa Okundu
2013-05-17

SON YAZILARI

Tarihi Süreçte Türk Kadın Hakları Terör ve anayasa değişikliği Dilimiz Türkçe Orta Doğu Cehennemi Milli Takım Hezimeti Daha Ne Kadar Şehit, Ne Kadar Acı… Teokrasi ve Demokrasi Eski ve Yeni Aylar Bunlar Kafayı Yemiş 21 Mart Nevruz Bayramı

YORUMLAR

Abone Girişi

Yeni Abonelik        Şifre Unuttum ?




















VİDEO HABERLER
Kafkas Üniversitesinden Çanakkale Şehitlerimize Z
Kafkas Üniversitesinden Çanakkale Şehitlerimize Ziyaret
Anketler
ÇOK OKUNANLAR
Kars için bakanımız için!
Kars için bakanımız için!

Referandum Sonuçları, Kars Referandum Sonuçları, 2010 Referandum Sonuçları, Referandum Oy Sonuçları, Türkiye Referandum Sonuçları, izmir haber, canlı referandum sonuçları

RSS © 2010 KHA | Kafkas Haber Ajansı | Kars Haberleri | Kars Haber kars haberleri kars ajans
KHA Tan Ofset San.Tic.'nin Kurulusudur. Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır